ArticlesStatesmenWoman e-zineًRestorationAYAM contemporary Historical ReviewO.HistoryPublicationsViewpoints and untold eventswith caravan of history(doc)Foreign Policy StudiesNewsمصاحبهwith caravan of history(photo)conferences
صفحه اصلی » نمايشگاه عکس » اصلاحات ارضي

کلمات کليدی :
 همه کلمات
تک تک کلمات

 

نشریه الکترونیکی بهارستان

138

غزه در آتش و خون

 

 

رقص چوبها به مناسبت کودتای 28 مرداد

 

 

پیشینه فرش

 

 

زندگی و اقدامات لارنس آلمانی در ایران
مطیع ترین وزیر امور خارجه ایران
سهم  ساواک در شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی
محمد باقرخان تنگستانی

اخبارNEWS

فروشگاه مجازي موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران افتتاح شد  |+| بزودی آغاز به کار وب سايت جديد موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران

Google

تاریخ و جلوه های عزاداری امام حسین(ع)در ایران با تکیه بر دوران صفویه

 

 

چند قطره خون برای آزادی

 

 

زندگی سیاسی و اجتماعی آیت الله العظمی حاج سید محمد تقی خوانساری

 

فصلنامه تاریخ معاصر 61-62

فصلنامه تاریخ معاصر ایران

شماره 61-62

 

فصلنامه تاریخ معاصر 63

فصلنامه تاریخ معاصر ایران

شماره 63

کتابفروشی سرای تاریخ

Adobe Reader V 8.0

20.8 MB

 

 اصلاحات ارضي 

مهدي جنگروي

 

اصلاحات ارضي تغييري است كه دولت در سيستم مالكيت و بهره‌ برداري از زمينهاي كشاورزي ايجاد مي‌كند و در نظامهاي مختلف سياسي به طرق گوناگوني صورت مي‌پذيرد. اصلاحات ارضي علاوه بر علل و عوامل اقتصادي، انگيزه‌هاي سياسي و به تبع آن پيامدهاي سياسي به دنبال دارد. در بسياري از كشورهاي جهان سوم اصلاحات ارضي به معناي گرفتن زمين از مالكين بزرگ و تقسيم آن بين كشاورزان است. اصلاحات ارضي مي‌تواند دلايل اجتماعي داشته باشد و اجراي آن منجر به فروپاشي مناسبات پوسيده و ظالمانه فئودالي شود و از طرفي ممكن است با انگيزه‌هاي سياسي صورت گيرد و قدرت تدافعي دهقانان را بالا ببرد.


سابقه اصلاحات ارضي در ايران به اواخر قرن نوزدهم بازمي‌گردد. از زمان انقلاب مشروطيت تا دوران پس از دكتر مصدق حركتهايي جهت تغيير رابطه مالكان و رعايا صورت گرفته است كه محصول آن تحول در نظم مالكيت در برخي از نواحي ايران بوده است. پيشينه اصلاحات ارضي رسمي در ايران به سفر ” ويليام داگلاس “ قاضي دادگاه عالي آمريكا به ايران در شهريور ماه 1329 بازمي‌گردد. وي در ملاقات با محمدرضا پهلوي يكي از شرايط كمك كشورش به ايران را اصلاحات ارضي دانست و در سخنراني خود در دانشگاه تهران وضعيت كشاورزي را مهم‌ترين مشكل ايران برشمرد و اجراي اصلاحات ارضي را براي جلوگيري از نفوذ و رشد كمونيسم به مقامات ايران توصيه كرد. همچنين يك گروه از مشاوران آمريكايي با مطالعه امكانات بالقوه ايران براي توسعه و پيشرفت، پيشنهاد كرد كه اين كشور بايد بيشتر فعاليتهاي خود را بر بهبود وضع كشاورزي متمركز كند.


با اجتناب‌ ناپذير شدن موضوع اجراي اصلاحات ارضي در ايران، لايحه‌اي با هدف تقسيم زمينهاي بزرگ كشاورزي آماده شد و در ارديبهشت ماه سال 1339 با تعديلاتي از تصويب دوره نوزدهم مجلس شوراي ملي گذشت. اما شاه براي انجام اصلاحات ارضي با مشكلاتي مواجه بود. از يك سو فشار آمريكا براي اجراي قانون اصلاحات ارضي و از طرف ديگر مخالفت مرجع تقليد شيعه آيت‌الله بروجردي با ابعاد غيرشرعي اصلاحات، اجراي اين قانون را تا زمان رحلت ايشان (1345هـ . ش) به تعويق انداخت.


با نخست‌وزيري علي اميني در سال 1340، لايحه اصلاحات ارضي كه در دوران نخست‌وزيري منوچهر اقبال تهيه شده بود با اصلاحاتي در هيئت دولت اميني به تصويب رسيد و حسن ارسنجاني وزير كشاورزي وقت به عنوان مجري اصلاحات ارضي انتخاب شد و اميني و ارسنجاني قاطعانه اجراي برنامه اصلاحات ارضي را پي گرفتند. اميني در جريان اصلاحات ارضي از جهت سخن‌پراكني ركوردار بود و ارسنجاني وزير كشاورزي هيچ فرصتي را براي حمله به مالكان از دست نمي‌داد. ارسنجاني در اين راه چنان سرعت و جسارتي به خرج داد كه نه تنها مالكان بلكه نخست‌وزير و مخالفان دولت را شگفت‌زده كرد و شاه را كه مي‌خواست هرگونه تحولي هر چند سطحي در ايران به نام او تمام شود، نگران ساخت.


دولت اميني با حمايت دولت آمريكا توانست بخشي از برنامه اصلاحات ارضي و اجتماعي را به اجرا درآورد كه مورد مخالفت شديد شاه و مالكان بزرگ قرار داشت. به همين منظور تحريكاتي عليه وي شروع شد و همه نيروهاي چپ و راست به انتقاد از اصلاحات ارضي پرداختند. با اجراي مرحله اول اصلاحات ارضي حدود بيست درصد از خانوارهاي روستايي صاحب زمين شدند، در صورتي كه پيش‌بيني شده بود با اجراي مرحله اول اصلاحات ارضي اكثريت خانوارهاي روستايي بدون زمين داراي زمين كشاورزي شوند، ولي به دليل مخالفت مالكان بزرگ با تقسيم زمينهاي كشاورزي و ايجاد شركتهاي زراعي كشت و صنعت، اهداف مرحله اول اصلاحات ارضي محقق نشد.


مرحله اول اصلاحات ارضي در دوره صدارت علي اميني و مرحله دوم آن به عنوان يكي از اصول ششگانه « انقلاب سفيد» مطرح و به اجرا گزارده شد و مرحله سوم اصلاحات ارضي در سال 1348 توسط دولت هويدا اجرا گرديد.


اصلاحات ارضي كه طي سالهاي 1339 تا 1342 در ايران اتفاق افتاد ، باعث نفوذ و جاري شدن روابط سرمايه‌داري در روستاها و تسهيل حركت آزاد سرمايه‌داري در كشور شد. آثار درازمدت اصلاحات براي روستاييان مثبت نبود، زيرا نيمي از روستاييان به دليل اينكه با مالكان قرارداد زراعتي و تقسيم محصول نداشتند و به عبارتي خوش نشين بودند از دريافت زمين محروم شدند و به نيروي كارگر روستايي تبديل گرديدند. قريب به نيمي ديگر كه زمين گرفتند، سهمي كمتر از ده هكتار دريافت كردند كه اغلب در قطعات كوچك پراكنده و نامناسب براي كشت بود. از طرفي بخش عمده زمينهاي حاصلخيز مشمول تقسيم اراضي نشد و در اختيار مالكين كه مقيم روستا نبودند، باقي ماند و به كشت مكانيزه اختصاص يافت.


اجراي قانون اصلاحات ارضي در دوره زماني فوق برخوردار از منشأ و خاستگاه خارجي و ماهيت سياسي، غيراقتصادي و فني بود و با شرايط سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي حاكم بر ايران انطباق نداشت و بدون ايجاد شرايط لازم و كافي، به طور سريع و ناقص اجرا شد و پيامدهاي ناهمگون و نامتجانسي در كشور داشت.

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منابع و مأخذ :


1. محمود طلوعي، فرهنگ جامع سياسي، تهران، علم و سخن، 1372.

2. عباس خلجي، اصلاحات آمريكايي و قيام پانزده خرداد، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1381.



14-643هـ
محمدرضا پهلوي در حال تسليم اسناد مالكيت املاك پهلوي به يكي از كشاورزان تركمن (1333ش) 1. اسدالله علم 2. ابوالحسن عميدي نوري 3. حبيب‌الله آموزگار 4. محمدرضا پهلوي 5. فضل‌الله زاهدي 6. اميرحسين ايلخان ظفر بختيار 7. رضا جعفري

1070-11ع
1. سرتيپ عباس فرزانگان 2. سرتيپ محمدحسين جهانباني 3. علي معتمدي 4. محمدابراهيم اميرتيمور كلالي 5. جمال اخوي 6. اسدالله علم 7. محمدرضا پهلوي

2307-121پ
توزيع اسناد مالكيت املاك پهلوي توسط محمدرضا پهلوي در كاخ مرمر (1329ش)


2312-121پ
محمدرضا پهلوي آماده توزيع اسناد املاك پهلوي

2646-121پ
يك تن از زنان كشاورز هنگام دريافت اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي از محمدرضا پهلوي 1. جلال‌الدين شادمان 2. منوچهر اقبال 3. مهدي شيباني 4. ناصر ذوالفقاري 5. مرتضي يزدان‌پناه 6. ولي انصاري 7. خليل طالقاني 8. محمدرضا پهلوي 9. نصرت‌الله كاسمي 10. تقي سرلك

3349-121پ
توزيع اسناد مالكيت املاك ورامين توسط محمدرضا پهلوي (24/2/1340) حسن ارسنجاني (وزير كشاورزي)


3866-115ز
فرح پهلوي به هنگام دادن اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي به يك تن از زنان كشاورز (1340ش) 1. حسين علاء 2. منوچهر اقبال 3. فرح پهلوي 4. محسن صدر 5. رستم اميربختيار 6. مهديقلي علوي مقدم 7. حسن بقايي 8. جلال‌الدين شادمان

1608-4
حسن ارسنجاني وزير كشاورزي كابينه علي اميني

233-113آ
محمدرضا پهلوي در حال توزيع اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي در زنجان (27/10/1341) 1. بهرام آريانا 2. محمدرضا پهلوي 3. حسن ارسنجاني (وزير كشاورزي) 4. داود رجبي 5. ابوالفتح آتاباي 6. محسن هاشمي‌ نژاد


1925-11ع
علي اميني در دوران نخست‌وزيري (8/12/1340) (اهدايي به خسرو هدايت سفير ايران در بلژيك)

5290-4ع
علي اميني نخست‌وزير در حال امضاي اسناد انتقال املاك مراغه به كشاورزان

3409-11ع
كابينه دكتر علي اميني در سال 1340 از راست به چپ: محمود رجاء، علي وثوق، احمد نامدار، نصرت‌الله معينيان، حسن پاكروان، محمد درخشش، ناصر ذوالفقاري، غلامعلي فريور، نورالدين الموتي، علي اميني، عبدالحسين بهنيا، صادق اميرعزيزي، جمال گنجي، ابراهيم رياحي، هادي اشتري، هوشنگ سميعي، جهانگير آموزگار، حسن ارسنجاني (وزير كشاورزي)، عطاءالله خسرواني و مسحن فروغي


654-794ع
توزيع اسناد مالكيت توسط محمدرضا پهلوي در خراسان 1. اميرحسين خزيمه علم 2. سپهبد صادق اميرعزيزي (وزير كشور) 3. محسن هاشمي نژاد 4. اسدالله علم 5. عباس سالور (رئيس سازمان اصلاحات ارضي) 6. محمدرضا پهلوي

2967-121پ
محمدرضا پهلوي در حال دادن اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي در محل عمارت چهلستون اصفهان 1. محمدرضا پهلوي 2. عباس سالور (رئيس سازمان اصلاحات ارضي) 3. كيومرث جهان بيني

339-86237پ
محمدرضا پهلوي در حال توزيع اسناد مالكيت در كرج 1. محمدرضا پهلوي 2. جهانگير تفضلي 3. ابراهيم رياحي


2588-121پ
محمدرضا پهلوي در حال تسليم اسناد مالكيت به يك تن از زنان كشاورز از چپ: محمدرضا پهلوي، اسمعيل رياحي (وزير كشاورزي)، اميرعباس هويدا (نخست‌وزير)، بهرام آريانا و كيومرث جهان بيني

355-113ر
توزيع اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي توسط محمدرضا پهلوي 1. عباس سالور (رئيس سازمان اصلاحات ارضي) 2. اسمعيل رياحي (وزير كشاورزي) 3. محمدرضا پهلوي

6-113ر
جمعي از كشاورزان منطقه آذربايجان پس از دريافت اسناد مالكيت زمينهاي كشاورزي


758-7473س
شاه در حال توزيع اسناد مالكيت در گنبد كاووس (29/2/1348) 1. محمدرضا پهلوي 2. منصور مزّين

72-125م
1. منصور مزّين 2. محمدرضا پهلوي 3. ابوالفتح آتاباي 4. كيومرث جهان بيني

نام:                
پست الکترونیک:
موضوع :
نظر شما :


تماس با ما : 38-4037 2260 (9821+) - Info@iichs.net

کليه حقوق اين سايت متعلق به موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران مي باشد
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تاييد آن نيست

استفاده از منابع اين سايت با ذکر ماخذ مجاز است
بهترین حالت نمایش: IE8 یا نسخه بالاتر